Magazyn o zdrowiu kobiet 40+

Instytut Zdrowia i Urody

Jedzenie

Białko po czterdziestce: jedno pytanie do każdego posiłku

W kanapce z dżemem czy owsiance na wodzie trudno wskazać wyraźne źródło białka. Ile zaleca go EFSA i czy ma znaczenie, w których posiłkach je jesz?

Kobieta z siwymi włosami w białej koszuli układa jajka w misce na stole nakrytym białym obrusem
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. olia danilevich / Pexels.

W skrócie

  • EFSA podaje dla dorosłych poziom referencyjny 0,83 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Dla osób starszych przyjmuje tę samą wartość[1].
  • W małym badaniu z 2018 roku po 8 tygodniach badacze nie znaleźli istotnych różnic w masie beztłuszczowej, sile ani sprawności między grupami, które inaczej rozkładały białko między posiłki[2].
  • Przy chorobach nerek albo diecie leczniczej ilość białka ustal z lekarzem lub dietetykiem.

Na śniadanie kanapka z dżemem albo owsianka na wodzie, później miska warzywnej sałatki. Każdy z tych posiłków może Ci smakować. W każdym jednak trudno wskazać wyraźne źródło białka.

Ile białka potrzebujesz

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje dla dorosłych poziom referencyjny spożycia białka: 0,83 g na kilogram masy ciała dziennie[1]. Jeśli ważysz 70 kg, to około 58 g. Dla osób starszych EFSA przyjmuje tę samą wartość co dla dorosłych[1].

EFSA nie ustaliła górnej granicy spożycia białka. U dorosłych uznaje za bezpieczne spożycie dwa razy wyższe od tej wartości[1]. Urząd sprawdził też, czy większa ilość białka w diecie pomaga zachować mięśnie. Dostępne dane nie wystarczyły jednak, by uzasadnić wyższą normę[1].

Według EFSA dorośli w Europie jedzą przeciętnie tyle białka, ile wynosi poziom referencyjny, albo więcej. U kobiet średnie spożycie wynosi od 59 do 102 g dziennie, zależnie od kraju[1]. Gdy patrzysz na swój talerz, łatwo jednak przeoczyć, które produkty dostarczają Ci białka.

Czy liczy się, kiedy je jesz

W badaniu opublikowanym w 2018 roku badacze porównali dwa sposoby rozłożenia tej samej ilości białka na posiłki: 1,1 g na kilogram masy ciała dziennie. Jedna grupa jadła je po równo w trzech posiłkach. Druga spożywała większość wieczorem: 15% na śniadanie, 20% na obiad i 65% na kolację[2].

Po 8 tygodniach badacze nie znaleźli między grupami istotnych różnic w masie beztłuszczowej, sile mięśni ani sprawności[2]. Badanie było małe: w analizie uwzględnili 14 osób w wieku 51-69 lat[2]. Brak istotnej różnicy w tak małej grupie nie dowodzi, że rozkład białka nie ma żadnego znaczenia.

Kiedy ustalić to ze specjalistą

Przy chorobach nerek albo diecie leczniczej ilość białka ustal z lekarzem lub dietetykiem. Wartość, którą podaje EFSA, to ogólny punkt odniesienia dla całej populacji.

Źródła

  1. European Food Safety Authority. Dietary Reference Values for nutrients. Summary report. EFSA, 2017. Dokument PDF
  2. Kim I.Y. i wsp. Protein intake distribution pattern does not affect anabolic response, lean body mass, muscle strength or function over 8 weeks in older adults: a randomized-controlled trial. Clinical Nutrition, 2018. PubMed Pełny tekst (PMC)

Jak powstał ten tekst

Artykuł przygotowała Redakcja Instytutu z pomocą narzędzi AI. Każde twierdzenie medyczne sprawdziliśmy w źródle podanym w przypisie. Lekarz nie recenzował tekstu. Zasady naszej pracy opisujemy na stronach Jak weryfikujemy i O redakcji.

Tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Jeśli chorujesz przewlekle albo stosujesz dietę leczniczą, ustal sposób żywienia ze specjalistą.

Zauważyłaś błąd? Napisz do nas. Każde zgłoszenie sprawdzamy w źródle.

Więcej z działu Jedzenie